Nhà thờ thanh lịch nhất Sài Gòn
Một nhà thờ nhỏ, dáng dấp hiện đại với ý tưởng táo bạo khác hẳn phong cách Phục Hưng thường thấy. Nhưng sau cùng, những gì đạt được là cảm giác thanh bình cổ điển ngập tràn khoảng sân mênh mông.
Hầu hết các nhà thờ ở Sài Gòn đều tìm kiếm chiều cao, giống như thời kỳ Gothic Châu Âu, chuyển sang những hàng cột chịu lực để vươn gần đến Đấng tối cao. Tuy nhiên, thật kỳ lạ khi nhà thờ Kỳ Đồng lại rất thấp, các khối hình học sắp xếp theo kiểu lan tỏa ra bên ngoài. Một kiến trúc sư người Việt đã tạo nên khác biệt tinh tế này khi chỉ mới vừa tốt nghiệp.
Những tam giác nhất quán và bất ngờ về Nguyễn Khắc Schéou
Năm nay, Dòng Chúa Cứu Thế vừa kỷ niệm trăm năm ra đời ở Việt Nam. Tuy nhiên, nhà thờ Sài Gòn của họ lại trẻ hơn rất nhiều.
Câu chuyện diễn ra vào năm 1940, khi một tu viện được hoàn tất trên mảnh đất rộng hai hecta, mua từ đợt phát mãi của ngân hàng Đông Dương. Tuy nhiên, nhà thờ đẹp lúc này chỉ là mô hình trưng bày trong lễ khánh thành, bởi vì dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn sau khi mua đất đã… hết tiền.
Trong ngày trọng đại đó, một kiến trúc sư được dành tặng lời cám ơn đặc biệt cho công trình đầu tay của mình - Nguyễn Khắc Schéou, người chỉ mới hai mươi tám tuổi.
Theo Viện Lịch sử Nghệ thuật Quốc gia Pháp (INHA), ông có tên thật là Nguyễn Khắc Triệu, sinh năm 1908 ở Bến Tre. Tốt nghiệp loại Nhất trường Kiến Trúc Lion, sau đó tiếp tục theo học ở Paris và hoàn tất chương trình vào năm 1935. Đây cũng là người Việt đầu tiên được bổ nhiệm làm kiến trúc sư trưởng phụ trách các công trình công cộng Đông Dương.
Mặc dù nhà thờ Kỳ Đồng được xây tận mười hai năm sau đó, nhưng bạn có thể thấy sự táo bạo của một kiến trúc sư trẻ. Việc chỉ sử dụng hình học đơn giản, khối tam giác nhất quán trong thiết kế lẫn họa tiết trang trí là một ý tưởng thật kỳ lạ.
Không có bất kỳ hoa văn, phù điêu phức tạp nào. Những gì bạn có thể nhìn thấy là tam giác ở tất cả mọi nơi, xuyên suốt, sinh động, một hình cơ bản duy nhất. Lúc này, mọi thứ vẫn hướng lên trên như Gothic, nhưng tinh tế và kín đáo hơn rất nhiều.
Tuy nhiên, nếu chỉ nhà thờ Kỳ Đồng chưa đủ thuyết phục bạn về khả năng sáng tạo của ông, thiết kế của cầu chữ Y sẽ là ví dụ chói sáng. Ngay cả ngày nay, việc chiếc cầu có hình dáng này vẫn còn là một ý tưởng cực kỳ cấp tiến.
Vẻ đẹp của nhà thờ Kỳ Đồng
Ý tưởng của Nguyễn Khắc Triệu đã thay đổi cách bạn đến nhà thờ. Thay vì đồ sộ, hùng vĩ, ngôi nhà của Chúa ở đường Kỳ Đồng lại mang vẻ đẹp thanh mảnh, nhẹ nhàng. Mặc dù đơn giản, nhưng sự tinh tế và sắc sảo trong hình khối đã làm nên sức hấp dẫn. Không gian bên trong cực kỳ thoáng đãng với hai vòm cửa chính làm cho giáo đường tràn ngập ánh sáng thiên nhiên, không có những hàng cột nặng nề ngăn cản tầm nhìn.
Màu trắng vỏ trứng và các ô kính xanh dương lấy sáng góp phần tạo ra một sự trang nghiêm thanh lịch. Đó thật sự không phải màu trắng đơn thuần, nó gói ghém chút sắc độ ấm áp bên trong, làm cho những gì bạn nhìn thấy bỗng nhiên mềm mại, gần gũi hơn.
Sự kết hợp giữa các đường thẳng lớn tạo hướng và vô số chi tiết nhỏ giản dị đã mang đến cho mọi người một không gian gần gũi, bình yên. Bạn không phải cảm thấy choáng ngợp trước ngôi đền vĩ đại của Chúa, những gì ở đây giống với việc chúng ta đi đến ngôi nhà đang mở rộng cửa của Chúa hơn, mặc dù sự thiêng liêng vẫn như dải lụa mềm mại bao bọc lấy nơi này.
Cùng với khuôn viên xanh mát xung quanh, công trình xinh đẹp này luôn chào đón mọi người đến viếng thăm hằng ngày. Một nơi thấm đẫm sự thanh bình và thiêng liêng cho bất kỳ ai đang tìm kiếm một đoạn nghỉ ngơi cho tâm trí bận rộn mệt mỏi của mình.
Không quá hoành tráng, không quá vĩ đại, nhưng nhà thờ Kỳ Đồng chắc chắn sẽ đặt vào trong bạn những cảm xúc rất riêng biệt. Đó là sự nhẹ nhàng, bình thản. Khoảng không bềnh bồng ở đây thật sự xoa dịu một đô thị lúc nào cũng bừng bừng băng về phía trước. Các tam giác của Nguyễn Khắc Triệu làm mọi thứ chậm lại, giúp bạn nhìn thấy xung quanh đơn giản hơn, nhưng vẫn rõ ràng, chắc chắn...
Bài viết có tham khảo tài liệu của:
