Góc nhìn

Trái ngược với thông minh là gì?

Thật bất ngờ, đó không phải là ngu ngốc. Ngu ngốc chỉ là hệ quả mà thôi. Câu hỏi ở đây là: vì sao một số người ít thông minh hơn, điều gì làm cho họ mắc kẹt ở đó?

S
Sloth Đầu Đàn.
Hero Image of Trái ngược với thông minh là gì?

Trong tiếng Nhật, không có tiếng chửi thề như đa số ngôn ngữ còn lại trên thế giới. Vì vậy, từ nặng nhất họ thường dùng là “Baka”, có nghĩa “Đồ ngu”. Ngu đáng ghét đến thế sao? 

Thật ra ngu chưa hẳn đáng ghét, nó gần với đáng sợ hơn. Vì vậy ai cũng muốn được thông minh hoặc chứng tỏ mình thông minh. Trớ thêu thay, người ta có thể cố tỏ ra dũng cảm, tốt bụng, hòa đồng… nhưng thông minh thì không. Sau thời gian rất ngắn, chúng ta sẽ bị lộ diện nếu không thật sự như thế. Vậy bằng cách nào để trở nên thông minh mà không cần phải cố (rồi ai cũng biết)? 

Ảnh: Elimende Inagella | Unsplash

Đầu tiên, thông minh là gì?

Ở đây, hãy nói về trí thông minh phổ quát chứ không trừu tượng như thông minh cảm xúc, thông minh thời tiết...

Định nghĩa một cách dễ dàng như ông cha ta vẫn nói: “Học một biết mười”. Thông minh nghĩa là có khả năng mở rộng một tầm nhìn chỉ từ một dữ liệu nhỏ. Bởi vì số đông phải học mười mới biết mười trong khi số khác lại học mười nhưng chỉ biết một. 

Trái ngược với thông minh là gì?

Nếu nói rằng đó là ngu ngốc thì thật dễ dàng và cục súc. 

Thực tế, trái ngược với thông minh là sự chắc chắn, sự tin chắc vào chính mình.

Người thông minh vốn dĩ hiểu rằng họ có thể sai, vì vậy họ sẵn sàng tiếp nhận dữ liệu mới và xem xét lại thông tin theo các hướng khác nhau để đi đến kết luận. Kết luận của người thông minh cũng dựa trên rất nhiều yếu tố liên quan, xung quanh vấn đề chứ không phải một khả năng duy nhất.

Ảnh: Ying Ge | Unsplash

Nếu bạn nghĩ rằng các nhà khoa học thông minh thì rõ ràng khoa học tồn tại vì sự không chắc chắn. Nơi các vấn đề được lật lại nhiều lần và sự tò mò đóng vai trò quan trọng để tìm kiếm các khái niệm mới mẻ hơn, những hiểu biết cũ có thể bị phá vỡ.

Tuy nhiên, những người ít thông minh có xu hướng rất chắc về những gì họ biết và ít cởi mở hơn trong việc chấp nhận dữ liệu mới. Với niềm tin rằng mình đã đúng nên gần như không thể thuyết phục họ thay đổi ý kiến hay thậm chí xem xét thêm những chứng cứ mâu thuẫn. Họ xem sự hoài nghi là một tật xấu hoặc điểm yếu.

Có một quy luật tâm lý quy định; những người ít thông minh nhất lại tự tin nhất, trong khi những người thông minh nghi ngờ khả năng của chính mình. Nói một cách đơn giản, những người ngu ngốc quá ngu ngốc để biết mình ngốc đến mức nào, họ chắc chắn rằng họ thông thái nhất tòa nhà. Người thông minh đủ thông minh để biết họ không biết bao nhiêu.

Ảnh: Hans-Peter Gauster | Unsplash

Làm sao để thông minh hơn?

Điều này có thể nằm ở cách mọi người xử lý thông tin. Những tiềm năng của bạn đều bị hạn chế đi bằng việc bạn chắc chắn về mọi thứ. Lúc này, không còn gì để bàn cãi hay tìm hiểu nữa, bạn là số một, mọi người chỉ có thể chúc mừng.

Vì sao chúng ta không thể thuyết phục một người kém thông minh hơn thay đổi suy nghĩ của họ? Đó là câu hỏi chưa có đáp án. Cuộc sống diễn ra như thế, mặc dù bạn khá tin tưởng rằng bất kỳ ai cũng có thể thông minh nếu họ chấp nhận sự không chắc chắn. Hoặc chúng ta sai.

Dù sao đi nữa, không có việc gì phải buồn nếu bạn thuộc tuýp chắc chắn (và chắc chắn bạn cũng chẳng buồn). Bởi vì người thông minh chỉ là một nhóm rất nhỏ. Tất cả chúng ta đều có những sai sót lớn của riêng mình. 

Có một so sánh vui:

Khi bạn chết, mọi người xung quanh đau khổ và buồn bã nhưng bạn không hề hay biết.

Khi bạn chắc chắn cũng vậy.

Đâu có gì không ổn.

Bài viết liên quan

  • Desktop

    Vì sao người Nhật nói không với tiền tip?

    Nếu bạn đi ăn uống ở miền Tây và để lại tiền tip, nhân viên sẽ chạy theo trả lại bởi vì họ nghĩ khách quên hoặc nhầm lẫn. Ở Nhật nặng nề hơn, họ nghĩ bạn đang xem thường họ. Tóm lại, văn hóa mạnh hơn tiền. Không phải cứ đưa tiền là được.

  • Góc nhìn

    Những chuyến đi chỉ có suộc

    Ảnh chụp là bằng chứng không thể chối cãi rằng đã có chuyến đi ấy, check in nơi mà ai rồi cũng sẽ check. Nhưng du lịch dường như đẹp hơn thế, nằm ngoài khuôn khổ những chiến lợi phẩm được đóng gói và đăng tải trên mạng xã hội.

  • Góc nhìn

    Người Iran và “Ngàn lẻ một đêm” u tối

    Ngỡ như chúng ta biết rất ít về người Iran, ngoài những tin tức chiến sự mỗi ngày nhan nhản. Nhưng một cánh cửa nhỏ bé quen thuộc từng dẫn bạn du hành sâu vào thế giới cổ đại của họ: Vương quốc Ba Tư và ngàn đêm huyền bí.

  • Góc nhìn

    Sự ảm đạm của văn học

    Trước kia, khi bạn vào nhà sách, những kệ “Văn học” chiếm đa số, trải dài miên man. Ngày nay, chỉ còn khoảng 20% không gian dành cho thể loại này. Sự thay đổi đó không mang tính cảm giác mà có thể quan sát được bằng diện tích, đầu sách và tốc độ ra mắt.

  • Góc nhìn

    Người Campuchia và bình yên nghịch lý

    Có một câu cách ngôn nổi tiếng của Pháp: “Người Việt trồng lúa, người Campuchia nhìn lúa, người Lào lắng nghe”. Kiểu diễn tả này vô hình trung, đưa ra sự khái quát về người hàng xóm phía Tây của Việt Nam, những con người yêu chuộng bình yên nhưng lại đối mặt với thực tế đầy mâu thuẫn.