Thêu ruy băng

Có một câu hỏi bạn nên trả lời trước khi chọn mua sản phẩm váy áo với hoạ tiết thêu ruy băng: “Mặc áo thêu ruy băng, bạn “dám” không?”

Vì đây là nghệ thuật thủ công tuy không phải mới lạ ở Việt Nam nhưng tính ứng dụng của sản phẩm cũng chưa phổ biến. Nghệ thuật thêu ruy băng sáng tạo nên một tác phẩm như được “khắc nổi”, được hoạ tô sắc màu, vừa chân thực vừa bay bổng, lãng mạn… dưới bàn tay tài hoa cũng như bởi một tâm hồn vô cùng giàu cảm xúc và trí tưởng tượng! Tuy nhiên, để làm nên, sở hữu một tác phẩm đẹp, hoặc bảo quản sản phẩm thêu ruy băng thì… không hề đơn giản!

Thêu ruy băng hay còn gọi Rococo Ribbon Embroidery, cũng có thể dùng chất liệu khác như lụa hoặc organza, là nghệ thuật thủ công có lịch sử lâu đời, được ứng dụng trên váy áo, màn cửa... trong hoàng gia từ thời vua Louis XV tại Pháp. Sau đó, môn nghệ thuật này sớm xuất hiện ở Anh vào đầu thế kỷ 17 khi các nhà may ở Luân Đôn bắt đầu sao chép kỹ thuật thêu của Pháp và nhiều biến tấu xuất hiện qua các quốc gia như Nga, Nhật và Trung Quốc.

Thêu ruy băng
Ảnh: Trần Đường

Phong cách thêu ruy băng của Pháp và Nga ưa chuộng tái hiện các loài hoa nổi khối như hoa hồng, hoa lan, tulip, lily… thì với kiểu thêu ở Nhật và Trung Quốc lại phần nhiều là các loại hoa có dáng nằm, trông giống như thêu bằng chỉ.

Thêu ruy băng
Ảnh: Trần Đường

Có thể thấy những tác phẩm thêu ruy băng ở Việt Nam nhiều nhất là trên áo dài, với đa dạng kiểu hoa văn như đào, sen, cúc đại đoá, hoa dại… và chim hạc, bướm, cá chép… Khi hỏi Trần Đường, một cô gái tuổi còn khá trẻ nhưng kinh nghiệm và tay nghề thêu ruy băng và lụa thuộc hạng “có tiếng” ở Sài Gòn, cô cho biết việc tìm nguồn cảm hứng, chất liệu để sáng tạo tác phẩm thêu ruy băng luôn đa dạng và thú vị. Và nếu có cơ hội xem thật nhiều các tác phẩm thêu ruy băng kết hợp với thời trang hoặc trang trí nội thất, bạn sẽ nhận ra được một vài “tiêu chí” để đánh giá một tác phẩm đẹp đấy!

Thêu ruy băng
Ảnh: Trần Đường

Trước hết là độ khéo léo của mũi thêu. Với đặc tính mềm mại và có độ bóng, hoặc có thể kết hợp màu vẽ dành cho vải, các loại hạt cườm, đá… người thợ có thể thêu ruy băng giống như đang “vẽ” hoặc “điêu khắc” nên tác phẩm vừa trông “như thật” vừa có tính mỹ thuật cao.

Thêu ruy băng
Ảnh: Trần Đường

Tiếp theo là sự phối hợp màu sắc. Bảng màu của ruy băng hiện nay cũng vô cùng phong phú, kích cỡ sợi ruy băng cũng vậy. Tuỳ theo mẫu hoạ tiết, sở thích, chất liệu hay màu sắc của vải mà người thực hiện có thể phối các tông màu sặc sỡ, thanh nhã, ấm lạnh… cho tác phẩm của mình.

Thêu ruy băng
Ảnh: Trần Đường

Thêu ruy băng lụa rất dễ làm và thú vị, và ngay cả một người mới cũng có thể tạo ra những kiểu xếp hoa lá trang nhã bằng một số mũi khâu đơn giản tương tự như kỹ thuật thêu bằng chỉ. Nếu muốn học, bạn có thể tham khảo trên rất nhiều nguồn như Youtube, các website nghệ thuật thêu ruy băng, Pinterest, Facebook, hoặc cũng có thể theo học trực tiếp với một nghệ nhân.

Sloth cũng mách bạn một vài cách để giữ gìn hoạ tiết thêu ruy băng: với váy áo, vỏ gối hay màn… có hoạ tiết thêu ruy băng, bạn nên giặt hấp và dùng bàn ủi hơi nước, tránh ủi trực tiếp lên ruy băng. Không nên xếp hay gấp, hãy treo hoặc móc riêng để giữ tạo hình của hoa thêu nhé!